Wiele procesów zapalnych i nowotworowych obejmujących głowę i szyję ma swoje odzwierciedlenie w węzłach chłonnych szyi. Ultrasonografia jest metodą pierwszego rzutu w ocenie węzłów chłonnych szyi, gdyż jest łatwo dostępna, szybka, nieinwazyjna i bezpieczna, nie wymaga przygotowania oraz można ją wykonać również u dzieci. Zdrowe, niepowiększone węzły chłonne są często niewidoczne, natomiast w przypadku ich powiększenia można stosunkowo łatwo ocenić je w ultrasonografii. Nie można na podstawie usg powiedzieć z całą pewnością jaki charakter ma powiększony węzeł chłonny, gdyż decydujące jest zawsze badanie histopatologiczne węzła po jego usunięciu. Natomiast na podstawie jego cech ultrasonograficznych można określić z dużym prawdopodobieństwem czy jest to węzeł odczynowy, zapalny, czy też nowotworowy, i ukierunkować dalszą diagnostykę, lub obserwację.
Ultrasonografia jest metodą pierwszego rzutu w zakresie diagnostyki ślinianek. Ślinianki są to symetryczne struktury produkujące ślinę, znajdujące się po obu stronach szyi. Szczególnie dobrze można uwidocznić ślinianki podżuchwowe, oraz ślinianki przyuszne w zakresie części leżącej powierzchownie, część głęboka położona za gałęzią żuchwy jest trudniej osiągalna dla ultrasonografii. Ślinianki podjęzykowe w stanie zdrowia nie są zazwyczaj w ogóle widoczne, gdyż zlewają się z mięśniami języka. Natomiast powiększone ślinianki podjęzykowe można ocenić w ultrasonografii. Badając ślinianki można ocenić również język i struktury dna jamy ustnej.
Tarczyca jest dużym gruczołem produkującym hormony, i znajduje się na środku u podstawy szyi. Ultrasonografia tarczycy jest powszechnie stosowaną metodą do oceny budowy i wielkości tarczycy, oraz jej zmian. Z uwagi na zalety ultrasonografii jest metodą pierwszego wyboru w ocenie morfologii tarczycy, ale nie jej funkcji hormonalnej. Prawidłowy obraz tarczycy w usg nie wyklucza zaburzeń hormonalnych. Zmiany wykryte w ultrasonografii mogą być dalej diagnozowane np. przy pomocy punkcji cienkoigłowej, lub innych metod. Na tylnej ścianie tarczycy umiejscowione są przytarczyce, są to gruczoły biorące udział w gospodarce fosforanowo-wapniowej. W usg nie widać ich w stanie zdrowia, natomiast można je zobaczyć dopiero jeśli dojdzie do ich powiększenia.
Krtań trudno poddaje się badaniu ultrasonograficznemu z uwagi na słabą penetrację fal ultradźwiekowych przez chrząstkę. U osób starszych z wysokim uwapnieniem chrząstek penetracja ultradźwięków jest praktycznie niemożliwa. Mimo to warto podjąć czasami próbę oceny ultrasonograficznej krtani, gdyż może ona wnieść cenne informacje uzupełniające klasyczne wziernikowanie.
Do najczęstszych wad rozwojowych szyi należą torbiele boczne i środkowe. Usg jest dobrą i czułą metodą w zakresie diagnostyki w/w zmian.
Migdałki podniebienne są strukturą dobrze widoczną w obserwacji bezpośredniej, dlatego nie robi się rutynowo usg migdałków podniebiennych. Niemniej jednak usg u dzieci z przerostem migdałków podniebiennych może wnieść dodatkową informację na temat ich budowy i wielkości.
Uprzedzając pytania pacjentów na ten temat informuję że z uwagi na pewne właściwości fizyczne fal ultradźwiękowych, oraz uwarunkowania anatomiczne usg nie jest dobrą metodą diagnostyczną do badania zatok.